ရန်ကုန်တိရစ္ဆာန်ဥယျာဉ်
တိရစ္ဆာန်များနှင့် ထိန်းသိမ်းရေး
နေ့စဉ် ဖွင့်လှစ်ပါသည် • မနက် ၈ နာရီ မှ ညနေ ၅ နာရီ
သဘာဝတောတောင်ထဲတွင် သက်တမ်း ၂၅ နှစ်မှ ၃၀ နှစ် အထိ နေထိုင်နိုင်ပြီး စနစ်တကျပြုစုထိန်းသိမ်းစောင့် ရှောက်ထားသည့်နေရာများတွင် သက်တမ်း အနှစ် ၅၀ ကျော် အထိပင် နေထိုင်နိုင်ကြသည်။
အစုံစားသတ္တဝါများ ဖြစ်ကြသည်။ ၎င်းတို့သည် အဓိကအားဖြင့် အသီအနှံများ (အထူးသဖြင့် ညောင်သီးများ) ကို စားသုံးကြသလို၊ ပိုးမွှားများ၊ တွားသွားသတ္တဝါငယ်များ၊ ဖားများနှင့် ရံဖန်ရံခါတွင် ငှက်ငယ်လေးများနှင့် နို့တိုက်သတ္တဝါငယ်လေးများကိုလည်း ဖမ်းယူစားသောက်တတ်ကြသည်။
အပူပိုင်းနှင့် အပူလျော့ပိုင်း သစ်တောများ၊ မြစ်နားနီးသော တောအုပ်များ၊ ဒီရေတောများ၊ သစ်တောငယ်များ၊ စိုက်ပျိုးရေးခြံများနှင့် ရံဖန်ရံခါတွင် သစ်ပင်ကြီးများရှိသော မြို့ပြများ၌ နေထိုင်ကြသည်။
အိန္ဒိယ၊ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ မြန်မာ၊ ထိုင်း၊ လာအို၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ ဗီယက်နမ်၊ မလေးရှား၊ စင်ကာပူနှင့် အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ အချို့အပါအဝင် တောင်အာရှနှင့် အရှေ့တောင်အာရှ တစ်ခွင်လုံးတွင် တွေ့ရှိရသည်။
ခန္ဓာကိုယ် အရွယ်အစား အလတ်စားရှိသော ငှက်အမျိုးအစား ဖြစ်သည်။ ၎င်းတွင် အမည်းရောင်နှင့် အဖြူရောင် ရောယှက်နေသော ထူးခြားသည့် ခန္ဓာကိုယ်ရှိပြီး ဝမ်းဗိုက်ပိုင်း၊ အတောင်ပံနှင့် အမြီးဖျားများမှာ အဖြူရောင် ဖြစ်ကြသည်။ ကြီးမားသော အဝါနုရောင်နှုတ်သီးရှိပြီး နှုတ်သီးပေါ်တွင် ထင်ရှားသော အမောက် (casque) ပါရှိသည်။ အထီးများ၏ အမောက်သည် အမများထက် ပို၍ ကြီးမားသည်။ အထီးများတွင် မျက်လုံးအနီရောင် ရှိပြီး အမများတွင်မူ မျက်လုံးအညိုရောင် ရှိကြသည်
လင်တစ်ယောက်၊ မယားတစ်ယောက်စနစ် (Monogamous) ကျင့်သုံးသော ငှက်များဖြစ်ပါသည်။ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းသိမ်းရေးအဖွဲ့ (IUCN) မှ ထုတ်ပြန်ထားသော Red List အရ မျိုးသုဉ်းရန်အန္တရာယ် နည်းပါးသည့်မျိုးစိတ် (Least Concern) အဖြစ် သတ်မှတ်ထားပါသည်။